Dịch truyền và truyền dịch trong bệnh tiêu chảy

Bệnh tiêu chảy có thể xảy ra quanh năm nhưng nhiều nhất là vào mùa hè. Nguyên nhân gây tiêu chảy có thể là vi khuẩn, hoặc virut, ký sinh trùng và đặc biệt hiện nay là ngộ độc thực phẩm. Triệu chứng điển hình nhất, nguy hiểm nhất của bệnh tiêu chảy là tình trạng mất nước và mất muối (chất điện giải) cấp tính. Phản xạ cấp cứu đầu tiên là việc bồi phụ lại lượng nước và các chất điện giải. Các loại dịch truyền và việc truyền dịch đúng chủng loại, quy cách đã đem lại hiệu quả điều trị rất khả quan.

 

Dịch truyền là một loại dung dịch, được dùng để tiêm chậm hoặc truyền trực tiếp vào tĩnh mạch của bệnh nhân. Tùy theo các dược chất có trong dịch truyền mà người ta dùng các loại dung môi hòa tan khác nhau, nhưng đa phần là nước cất. Dịch truyền gồm 2 loại: một loại dùng để nuôi dưỡng trong trường hợp bệnh nhân không ăn được hoặc bổ sung chất dinh dưỡng ngoài đường tiêu hóa; một loại dịch truyền có tác dụng bù đắp sự thiếu hụt thể tích tuần hoàn khi bị mất máu, mất nước, bị bỏng nặng hay bị choáng. Khi bị bệnh tiêu chảy, loại dịch truyền thường được sử dụng để điều trị thuộc vào loại thứ hai.

 

Các loại dịch truyền dùng cho trường hợp này đa số là các loại dung dịch chứa các chất điện giải. Các dung dịch muối khoáng khi được truyền vào tĩnh mạch sẽ có tác dụng bổ sung nhanh chóng một lượng nước đã mất đi khi bệnh nhân bị tiêu chảy hoặc nôn và cung cấp các chất muối khoáng dưới dạng các ion như natri, kali, canxi. Các dịch truyền loại này có thể là các dung dịch đẳng trương như natri clorid 0,9%, dung dịch ringer lactat (dung dịch Hartman). Dung dịch natri clorid 0,9% là loại dịch truyền phổ biến, rẻ tiền nhất rất hay được dùng để bù đắp nước và các chất diện giải cho các bệnh nhân bị tiêu chảy cấp tính. Trong danh mục các thuốc thiết yếu do Bộ y tế ban hành có 7 loại thuốc tiêm truyền. Ngoài 2 loại dung dịch kể trên còn có dung dịch axit amin 5-10%, dung dịch calci clorid 10%, dung dịch glucose 5 – 10 – 20 – 50%, dung dịch kali clorid, dung dịch manitol và nhũ dịch lipid.

 

Các loại dịch truyền ưu trương được dùng để bù đắp một lượng ion clo bị mất quá nhiều trong trường hợp bị bỏng nặng hoặc bị mất máu nhiều. Trong bệnh lý tiêu chảy đôi khi cũng có thể dùng loại dịch truyền ưu trương với mục đích phát triển thể tích lưu hành lớn. Có nhiều nồng độ khác nhau của loại dịch truyền ưu trương, đối với bệnh tiêu chảy chỉ nên dùng loại có nồng độ thấp.

 

Khi bị tiêu chảy, tùy theo mức độ mất nước và các chất điện giải mà thầy thuốc sẽ chọn loại dịch truyền phù hợp.Tại những cơ sở y tế hiện đại, người ta có thể lấy máu để thử ion đồ, thử độ toan của máu, xét nghiệm số lượng các tế bào máu để biết được cụ thể, chính xác lượng nước, muối khoáng đã bị mất để tính toán lượng dịch được truyền vào và tốc độ truyền.

 

Thông thường, khi trọng lượng cơ thể đã bị giảm đi khoảng từ 10% trở lên là đã có chỉ định truyền dịch vào tĩnh mạch. Ðó là những trường hợp tiêu chảy cấp tính. Khi bị tiêu chảy kéo dài, người ta cũng có thể tiêm một số loại thuốc tiêm truyền hoặc truyền dịch theo kiểu bồi phụ chất dinh dưỡng. Nếu bị tiêu chảy ở mức độ không mất nước và mất muối nhiều thì tốt nhất nên bồi phụ lượng mất đi theo đường uống mà phổ biến là dung dịch oresol.

 

Khi bị tiêu chảy nặng, chẳng hạn như mắc bệnh tả, bệnh thương hàn, bệnh lỵ trực khuẩn… việc truyền dịch cấp cứu là rất cần thiết. Nó còn khẩn cấp hơn cả việc dùng các loại thuốc điều trị nguyên nhân. Ngoài các loại dung dịch muối đẳng trương và ưu trương, người ta còn rất hay phối hợp với loại dịch truyền có chứa đường glucose 5%, 10% và 30% nhằm tạo ra một sự phối hợp được gọi là dung dịch mặn ngọt đẳng trương.

 

Hiện nay việc truyền dịch và các loại dịch truyền đã ngày càng được chỉ định với nhiều mục đích khác nhau và đa dạng về mẫu mã nên có nhiều khả năng chọn lựa hơn đối với giới thầy thuốc hiệu quả điều trị khá nhanh chóng.

 

Với bệnh tiêu chảy, việc truyền bằng dung dịch natri clorid 0,9% cần chú ý: khi truyền với một lượng lớn và với tốc độ quá nhanh dễ có biến chứng ứ nước ở ngoài tế bào và có thể gây ra phù phổi cấp, dễ gây ra hiện tượng acid máu do truyền một lượng ion clo quá mức. Vì thế, tuy dịch truyền và sự truyền dịch là một cấp cứu khá thông thường hiện nay nhưng cũng cần phải rất thận trọng trong khâu lựa chọn, định liều lượng truyền và tốc độ truyền cho phù hợp để tránh những tai biến đáng tiếc có thể xảy ra, nhất là đối với trẻ nhỏ và người cao tuổi.

 

HÃY GỌI CHO CHÚNG TÔI ĐỂ ĐƯỢC ĐỘI NGŨ Y TẾ CHĂM SÓC TẬN NHÀ TẠI KHU VỰC TP. HCM PHONE :0901167491 OR 0911752754 TƯ VẤN MIỄN PHÍ

0901.167.491